LUTNICTWO, sztuka budowy instrumentów strunowych szyjkowych, głównie skrzypiec i im pokrewnych (altówek, wiolonczel i kontrabasów). W XV w. nazwa l. odnosiła się do lutni, jednak w miarę podejmowania przez ówczesnych lutników budowy skrzypiec (ok. XVI w.) straciła pierwotne znaczenie. L. uważane jest za dziedzinę sztuki, ponieważ brzmienie i wygląd instrumentu zależą nie tylko od wiedzy zawodowej lutnika, ale i od jego talentu, a także smaku art., których nie mogą zastąpić żadne obliczenia teoret. ani pomiary akustyczne. Początki l., w obecnym znaczeniu tego terminu, sięgają XVI w. Powstały wówczas w Europie, zwłaszcza we Włoszech, wielkie ośrodki lutnicze; skupiały one warsztaty działające pod kierunkiem wybitnych mistrzów, których talent i art. indywidualność zdecydowały o ustaleniu się cech charakterystycznych dla produkcji wszystkich pracowni lutniczych danego ośrodka. W ten sposób narodziły się tzw. szkoły lutnicze. Sztuka lutnicza w XVI i XVII w. przekazywana była z pokolenia na pokolenie, działały więc całe rody lutników, których nazwiska słyną do dzisiaj (Amati, Guarneri, Guadagnini i in.; w Polsce Dankwart, Groblicz). Pol. sztuka lutnicza stała w tym czasie na b. wysokim poziomie, o czym świadczy jakość zachowanych skrzypiec, nie ustępujących instrumentom najwybitniejszych lutników wł. W historii muzyki okres ten nazywany jest złotym wiekiem lutnictwa. Ważniejsze ośrodki lutnicze w Europie: Włochy – Brescia (szkoła bresciańska) XVI–XVII w. (G. Bertolotti, G.P. Maggini); Cremona (szkoła cremońska) XVI–XVIII w. (rodzina Amatich, rodzina Guarnerich, F. Ruggieri, G. Guadagnini, A. Stradivari, C. Bergonzi, L. Storioni); Wenecja (szkoła wenecka) XVI–XVIII w. (S. Seraphin, F. Gobetti, D. Montagnana, rodzina Gaglianów, T. Eberle); Polska – Kraków XVI–XVII w. (M. Dobrucki, rodzina Grobliczów); Wilno XVI–XVII w. (rodzina Dankwartów); Niemcy – Mittenwald (szkoła tyrolska) XVII–XVIII w. (J. Stainer, M. Alban, rodzina Klotzów); Francja – Paryż (szkoła francuska) XVIII–XIX w. (C. Pierray, L. Guersan, J. Boquay, N.A. Chappuy, N. Lupot, J.B. Vuillaume, rodzina Gand). Trudnej sytuacji współczesnego l. starają się zapobiec krajowe związki lutników (w Polsce od 1954 Stowarzyszenie Pol. Artystów Lutników, od 1981 Związek Pol. Artystów Lutników – ZPAL)) organizując m.in. wystawy i konkursy lutnicze (Międzynar. Konkurs Kwartetów im. Królowej Elżbiety Belgijskiej w Liège, Międzynar. Konkurs Lutniczy im. H. Wieniawskiego w Poznaniu i in.).
)